Nieuws

Tem je brein en leid je leven

Brain-based Cognitive Behavior Therapy for effective living

Mensen verschillen in de wijze waarop ze hun leven ervaren. Veel mensen leven vanuit het idee, dat ze zelf maar nauwelijks sturing geven aan hun leven. Ze zijn overwegend reactief in hun handelwijze, en zijn vooral druk met overleven. Hun tegenpool bestaat uit mensen die ervan overtuigd zijn dat ze hun lot volledig in handen hebben, en hun leven zien als eigen ‘maaksel’. De waarheid over onze menselijke situatie ligt waarschijnlijk ergens in het midden: ons leven voktrekt zich voor een belangrijk deel buiten onze invloedssfeer, maar we zijn in staat om onze mogelijkheden tot sturing te vergroten. Brain-based Cognitive Behavior Therapy (bb-CBT) is een psychotherapie die gebruik maakt van twee belangrijke stromingen die direct inspelen op ons vermogen tot zelfsturing: de neurowetenschappen en cognitieve gedragstherapie. Het Institute for brain-based Cognitive Behavior Therapy in Middelburg heeft enkele psychotherapeutische trainingsprogramma’s ontwikkeld, waarin mensen uitgenodigd worden om verantwoordelijkheid te nemen voor hun leven, en hun leven op een positieve wijze te leiden.

Het trainingsprogramma Tem je brein en leid je leven heeft als centrale thema: worden wie ik ben. Uitgangspunt is het inzicht uit de neurowetenschappen, dat in ons brein het vermogen zit ingebouwd tot zelfsturing. Ons brein bestaat voor een groot deel uit kernen waar we geen directe invloed op hebben, maar de prefrontaal cortex is een gebied dat wel mogelijkheden biedt tot actieve beïnvloeding. In deze prefrontale cortex liggen de zogenaamde executieve functies opgeslagen, die ons in staat stellen om zelf de regie over ons leven te voeren. Tot de executieve functies horen: de vaardigheid om doelen te stellen, de vaardigheid om te plannen, de vaardigheid om doelgericht te denken, de vaardigheid om te doen wat je van plan bent om te doen, en impulsen te onderdrukken, en tenslotte de vaardigheid om bereikte resultaten te evalueren. Deze vaardigheden stellen ons in staat om niet alleen maar toeschouwer te zijn in ons leven, maar om actief te sturen en de persoon te worden die we zijn of willen zijn.

Om je levenskoers vast te stellen wordt in de training gestart met het creeren van een innerlijk kompas. Het innerlijk kompas bestaat uit die waarden waar je als persoon voor staat in je persoonlijke leven, in je werk, in je relaties met anderen, in je vrijetijd. Zoals de existentialistische psychiater Viktor Frankl (1905-1997) stelt, worden mensen gedreven door een behoefte om betekenis te geven aan de dingen waarmee we geconfronteerd worden en de wijze waarop we er vervolgens mee omgaan. Hij spreekt in dat verband van een will to meaning. Het innerlijk kompas stelt je in staat om zelf je koers te bepalen, en om tussentijds vast te stellen of je succesvol bent.

In het trainingsprogramma leren de deelnemers in enkele lessen hoe ze de executieve functies kunnen versterken, en daarmee hun stuurmanschap over het leven kunnen vergroten. In het onderdeel doelen stellen wordt ingegaan, op de wijze waarop je waarden en behoeftes kunt omzetten in persoonlijke doelen. Als volgende stap wordt aandacht gegeven aan planning, waarbij je datgene wat voor jou belangrijk is ook dat belang geeft. Bij mindset gaat het om de juiste mentale en emotionele instelling. Er wordt gebruik gemaakt van elementen uit cognitieve therapie en meditatie. In het onderdeel zelfmotivatie gaat het over impulsbeheersing, en wordt stilgestaan bij gedragsmanagement. Ten slotte wordt bij evaluatie aandacht gegeven aan het positief gebruik van feedback; wat gaat goed en wat kan beter.